>> N I E U W S
| EIGENWIJSJES nieuws | print | sluit dit venster |


________________________________________________

Heerlijke EigenWijsjes

coachingskaartjes om positief denken te stimuleren
________________________________________________
Artikel in het tijdschrift voor leerlingbegeleiding
Mieke Noomen: november 2004

In een klas waar je voor de uitdaging staat een veilige sfeer te creëren tussen de meest uiteenlopenende leerlingen zoals jongens met rascistische opvattingen en alleenstaande asielzoekers, geven de coachingkaartjes EigenWijsjes mooie openingen. Mieke Noomen gebruikt ze in haar tutorles en vertelt over verrassende effecten!

Ik schud de kaartjes en begin te delen. Met opgetrokken wenkbrauwen kijken ze naar mijn gedoe. 'Wat gaat ze nu weer doen?', zie ik ze denken. Sander trekt als eerste een kaartje, leest hem, glimlacht, pakt zijn tas, stapt op en zegt: "Nou de mazzel, hè."
Geschokt kijk ik hem aan - ben ik nou gek - en met een brede grijns leest hij voor: "Ik ben vrij." De rest van klas schiet ook in de lach en gelukkig blijft Sander zitten. En alleen al door deze 3 woorden - ik ben vrij - hebben we om 9 uur 's morgens een diepgaand gesprek over vrijheid, wat vrij zijn is en hoe vrij je kan zijn in alle onvrijheid.
De alleenstaande asielzoeker Hassan trekt het kaartje "ik zorg goed voor mezelf" en bescheiden maar stralend beaamt hij het als een bevestiging van zijn bestaan met een enorme overtuigingskracht. Dan vertelt hij over zijn leven. Ik merk dat sommigen nu pas door hebben dat hun klasgenoot al jaren in zijn eentje voor zichzelf zorgt en niemand heeft om op terug te vallen. Ze worden er stil van.
Marcel, een jongen met racistische opvattingen, leest daarna "ik ben sterk"en laat met spierbalvertoon zijn opvatting van sterk zien. Ik vraag hem te kijken naar het plaatje bij de tekst: een klein muisje met zo'n enorme halter zoals gewichtheffers gebruiken. We praten over de betekenis van sterk zijn en gelukkig geeft één van de studenten aan dat je ook met je wil of met je geest sterk kan zijn. Dat sterk zijn ook kan betekenen dat je je niet laat meeslepen door wat anderen zeggen maar dat je zo sterk bent dat ,een eigen keuze maakt. Ik zie dat Marcel daar nog erg over moet nadenken.
Prachtige boodschappen komen er die ochtend langs: "ik ben mijn eigen beste vriend(in)" hakt er in als je niet eens zoveel van jezelf houdt en verder nogal vriendloos in de klas zit, ik zeg wat ik voel is een eye-opener voor de stoere macho, want wat voel je nu eigenlijk?
Lex roept verwijtend: 'Nou dit lijkt wel psychologie!' en ik vraag wat daar op tegen is. Hij trekt "ik ontmoet allemaal vrolijke mensen" en in deze klas is dat nu zeker het geval.
Ronaid blijft argwanend kijken naar de kaartjes en weigert er één: 'Ik geloof daar niet in, net als die toekomstkaartjes, dat doet mijn moeder ook altijd.'
'Oké, Ronald, je hoeft niet, het is een cadeautje, meer niet.'
Een cadeau dat ikzelf ook weer cadeau had gekregen, een doorgeefcadeau dat ik nu inzet om hun negatieve zelfbeeld te doorbreken, om de sfeer te verbeteren en om meer diepgang in onze tutormomenten te brengen.

Er zijn 52 coachingskaartjes EigenWijsjes, voor iedere week van het jaar één. Je kan ze uitdelen, je kan er één uitzoeken als je jezelf of een ander wil bemoedigen of je ze gewoon op je laten inwerken.
Ik heb ervoor gekozen de leerlingen zelf hun kaartje te laten trekken en als de tekst die dag echt niet past mag je één keer ruilen. Het wonderlijke is dat iedereen iets persoonlijks weet te vertellen bij het getrokken kaartje. Iedereen behalve Ahmed. Hij is een prima leerling maar maakt iedere keer brutaal-grappige opmerkingen die altijd seksueel getint zijn. Op zich niet echt vervelend maar het komt wel te vaak voor en verstoort de sfeer. Voor hem heb ik het kaartje - ik ben verantwoordelijk voor wat ik doe - uitgezocht en als hij nu weer te ver gaat, vraag ik hem wat er ook alweer op zijn kaartje stond. Dit spaart vele waarschuwingen uit en maakt dat hij veel volwassener met zijn vrijheid omgaat.
Na een paar weken merk ik dat het weer het juiste moment is voor een nieuw kaartje. We zitten in een kring en ik leg achteloos het doosje bij Ronaid neer en begin met de rest te praten over de vorige dag. RonaId pakt met een frons de kaartjes, leest er een paar en ik zie hem ontspannen.
'Wil jij ze vandaag misschien uitdelen?’ vraag ik hem langs mijn neus weg. Met een beetje bravoure deelt hij de kaartjes en laat ieder iets zeggen over de tekst. Hij doet het geweldig. Hij deelt er mij ook één en tenslotte vraag ik of hij er nu zelf ook ééntje wil. Hij trekt 'ik kan het'. De hele groep weet hoe hard hij dit kaartje nodig heeft; hij is al vier keer
voor dezelfde toets gezakt en zijn zelfvertrouwen zit in zijn schoenen. Hij kijkt bedenkelijk en ik zeg: 'Weet je, schrijf de tekst maar op en kijk er maar vijf keer per dag naar. En kijk ook eens naar het plaatje: die slak vertelt je dat het niet persé vandaag in orde hoeft te komen.' Hij knikt instemmend en ik weet dat de boodschap lang zal doorwerken. En niet alleen bij Ronald.
In zijn reflectieverslag aan het eind van het schooljaar schrijft Sander openhartig over zijn problemen en zijn, zomberheid (zoals hij het schrijft, dan, klinkt het nog somberder)
'Maar gelukkig denk ik aan zo'n kaartje die ik in de tutorles heb gekregen en dan heb ik wel weer genoeg leuke dingen om aan te denken.'

Mieke Noomen
Tutor bij de fantastische Unit van het Idcollege te Alphen aan de Rijn

Tijdschrift voor leerlingbegeleiding wordt uitgegeven door de verenigingen van Schooldecanen en Leerlingbegeleiders (NVS-NVL)
www.nvs-nvl.nl
Bureau NVS-NVL
Mauritslaan 100
3585 HW Utrecht

T  030 254 39 29
E  tlv@nvs-nvl.nl

EIGENSWIJSJES >>> M E E R - N I E U W S

EIGENSWIJSJES >>> M E E R - I N F O | print | top | sluit dit venster |